ბელ ჰუკსი – თეორია, როგორც განმათავისუფლებელი პრაქტიკა

ბელ ჰუკსი – თეორია, როგორც განმათავისუფლებელი პრაქტიკა

დასაწყისში მინდა მოკლედ მოგითხროთ, თუ როგორ მივედი თეორიამდე.  მთავარი მიზეზი, ტკივილი იყო, რომელიც ცხოვრების გაგრძელების შესაძლებლობასაც კი არ მაძლევდა. თეორიამდე სასოწარკვეთილი მივედი, ერთადერთი სურივილით – გამეგო და აღმექვა თუ რა ხდებოდა ჩემში და ჩემს გარშემო. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ტკივილის თავიდან მოცილება მინდოდა და განკურნების საშუალებაც სწორედ თეორიაში ვპოვე.

როდესაც  თეორიამდე მივედი,  ჯერ კიდევ ძალზედ ახალგაზრდა ვიყავი . The Significance of Theory – ში ტერი იგლტონი წერს: 

 „ ბავშვები საუკეთესო თეორეტიკოსები არიან იმდენად, რამდენადაც არ აღიქვამენ ჩვენს რუტინულ სოციალურ პრაქტიკებს „ბუნებრივად“ , სრული აღტაცებითა და ცნობისმოყვარეობით სვამენ შეკითხვებს იმ ჩვეულებრივი მოვლენების შესახებ, რომლებიც ჩვენ დიდი ხანია დავიწყებას მივეცით. გამომდინარე იქიდან, რომ ისინი თავისთავადად არ აღიქვამენ ჩვენ შორის ფესვგადგმულ სოციალურ პრაქტიკებს, ვერც იმას გებულობენ თუ რატომ ვიქცევით განსხვავებულად“.

ბავშვობაში, ჩემი ყოველი მცდელობა მეიძულებინა უფროსები სხვაგვარად მოქცეულიყვნენ და სამყაროსთვის სხვაგვარად შეეხედათ , შემეცვალა არსებული წესრიგი და თეორია ჩარევად გამომეყენებინა, როგორც წესი, სასჯელით სრულდებოდა. მახსოვს ერთხელ დედას ვარწმუნებდი, თუ რაოდენ უსამართლო იყო მამაჩემის მხრიდან ( ადამიანის, რომელიც იშვიათად თუ გამცემდა ხოლმე ხმას)  ჩემი ფიზიკურად დასჯა. დედისგან პასუხად მხოლოდ ის მივიღე, რომ უწესოდ ვიქცეოდი და ჩემი სიტყვები მხოლოდ იმაზე მეტყველებდა, რომ უფრო ხშირი დასჯა მჭირდებოდა.

წარმოიდგინეთ საკუთარი თავი ამ ახალგაზრდა შავკანიანი წყვილის ადგილას, რომელც უპირველესყოვლისა, ცდილობს საკუთარ ცხოვრებას მიუსადაგოს პატრიარქალური წესრიგი, მიუხედავად იმისა, რომ  პატრიარქალური ნორმებით ცხოვრება მათ არავითარ  მატერიალურ სარგებელს არ მოუტანს. წარმოიდგინეთ თუ რა სირთულეებით აღსავსე ცხოვრება აქვს წყვილს, რომელიც ამ წესრიგით დადგენილი ნორმების შესაბამისად ცხოვრობს: ქალი 7 შვილის აღზრდითაა დაკავებული, მთელი დღე საშინაო საქმეებს აგვარებს, მამაკაცი კი მთელ დროს ოჯახის სარჩენად მუშაობს . ამ დროს მათი მცირეწლოვანი შვილი პრეტენზიებს გამოთქვამს მამაკაცის გადამეტებული ძალაუფლების გამო და იმ პატრიარქალურ წესრიგს ეწინააღმდეგებოდეს, რომლის დამკვიდრებასაც მისი მშობლები ცდილობენ.

ალბათ იფიქრებდნენ, რომ მათი შვილის სახით რაიმე მონსტრი მოევლინათ – დემონი, რომელიც იმის განადგურებას ცდილობს, რასაც ამდენი ხნის განმავლობაში აშენებდნენ . ყოველივე ამის გათვალისწინებით უცნაურად სრულიადაც აღარ მეჩვენება, რომ მშობლების პასუხი მსგავს ქცევაზე სასჯელი იყო.

წარმოიდგინეთ ჩემი ტკივილით აღსავსე ბავშვობა. არავითარ სულიერ და ფიზიკურ კავშირს არ ვგრძნობდი ამ უცნაურ ხალხთან, რომლებსაც ჩემი მოსმენაც კი არ სურდათ. არავითარ მიკუთვნებულობას არ ვგრძნობდი არც ჩემს ოჯახთან და არც ი მსივრცეთან, რომელშიც ჩემი სურვილისდა საწინააღმდეგოდ მიწევდა არსებობა, ამიტომ, მალევე დავიწყე იმ ადგილის ძიება, სადაც შეუმდგარი კავშირით გამოწვეულ სიცარიელეს შევივსებდი და ამ საშინელ შეგრძნებას გავიქარწყლებდი , სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ,  სახლს ვიპოვიდი. მახსოვს, ძალიან მშურდა დოროთის, The Wizard of Oz-დან, რომელსაც მოგზაურობა შეეძლო ყველაზე საშინელ კოშმარებში იმის აღმოსაჩენად, რომ სახლზე უკეთესი ადგილი არ არსებობს. იმის გამო, რომ მთელი ბავშვობა „უსახლკაროს“ შეგრძნებით გავატარე, ნავსაყუდელი თეორიაში ვპოვე. ვიპოვე ადგილი, სადაც შემეძლო მეოცნება შესაძლო მომავალზე და ადგილზე, სადაც ჩემი ცხოვრება სხვაგვარად წარიმართებდა. კრიტიკული აზროვნების ეს გამოცდილება, რეფლექსია და ანალიზი გახდა ის ადგილი, სადაც ტკივილის შეცნობაზე და მის განკურნებაზე დავიწყე მუშაობა. საბოლოოდ, ამ გამოცდილებამ მიმახვედრა, რომ თეორია შესაძლოა ყოფილიყო ის ნანატრი განსაკურნებელი ადგილი. 

ფსიქოანალიტიკოსი ალის მილერი თავისი წიგნის Prisoners of Childhood შესავალში მოგვითრობს საკუთარი ბავშვობის სიძნელეებზე და ბავშვობის ტრავმების განკურნების გზებზე, რამაც საბოლოოდ შესაძლებლობა მისცა გადაეაზრებინა სოციალური და კრიტიკული შეხედულება ბავშვობის ტკივილისა და ბავშვებზე ძალადობის შესახებ. თავისი გამოცდილების წყალობით ზრდასრულობის ასაკში თეორია ჩემს მსგავსად განკურნების საშუალებად გამოიყენა. როდესაც ჩვენი ცხოვრებისეული გამოცდილება მყარადაა გადაჯაჭვული თვით-რეაბილიტაციის პროცესთან, ცარიელი სივრცე თეორიასა და პრაქტიკას შორის ქრება. მსგავსი გამოცდილება უფრო აშკარას ხდის კავშირს მათ შორის და გვიჩვენებს, რომ ისინი ძლიერ ურთიერთდამოკიდებულობაში არიან ერთმანეთთან.

თეორია თავისი არსიდან გამომდინარე არც განმკურნებელია, არც გამათავისუფლებელი და არც რევოლუციურია. ის თავის ფუნქციას მხოლოდ მაშინ ასრულებს, როდესაც ვითხოვთ, რომ ასე იმოქმედოს. ბუნებრივია, ბავშვობაში ჩემი ფიქრისა და კრიტიკის პროცესს თეორიის ფორმირებას არ ვუწოდებდი. სავსებით შესაძლებელია, რომ პიროვნება, ადრეულ ასაკშივე, გაუცნობიერებლად იყოს დაკავებული თეორიის შექმნით და ცხოვრობდეს ფემინისტური პრინციპების შესაბამისად ამ ტერმინის ცოდნისა და გააზრების გარეშეც კი. 

კრიტიკული რეფლექსია თანამედროვე ფემინისტურ თეორიებზე უფრო აშკარას ხდის დისტანცირებას ფემინისტური თეორიის ადრეული კონცეპტუალიზაციისგან ( რომელიც ამტკიცებდა, რომ თეორია მხოლოდ იმ შემთხვევაში იყო ღირებული, თუ ფემინისტურ პრაქტიკას ახალისებდა). დაშორება ადრეული კონცეპტუალიზზაციისგან უფრო და უფრო იკვეთება ფემინისტური თეორიების ფორმულირების პროცესის აკადემიურ სივრცეში ინსტიტუციონალიზაციასთან ერთად.

ფერადკანიან ქალთა წინაამღდეგობა, მათ მიერ „ქალის“ , როგორც კატეგორიის დეკონსტრუირება და გენდერის, როგორც ქალურობის განმსაზღვრელ არადომინანტ ფაქტორად აღიარება კრიტიკული მნიშვნელობის ჩარევას წარმოადგენდა, რომელმაც ფაქტობრივად კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა თეთრკანიანი ქალების მიერ წარმოებული ჰეგემონური ფემინისტური თეორიები და საბოლოოდ ფემინისტური აზრის რევოლუციამდე მიგვიყვანა. 

ამ ტრანსფორმაციების პარალელურად, აკადემიურ წრეებში თეთრკანიან ქალ მეცნიერთა და თეთრკანიან მამაკაც მეცნიერთა საერთო ძალისხმევით ჩამოყალიბდანენ თეორიის კრიტიკული შეფასების სტანდარტები და კრიტერიუმები. ნაშრომების შეფასება ( ის, თუ რამდენად წარმოადგენდნენ ისინი „თეორიას“) სწორედ ამ სტანდარტების მეშვეობით ხორციელდებოდა. მოცემულ პერიოდში მარტივი შესამჩნევი იყო ტენდენცია, რომელიც თეთრკანიანი მამაკაცების მიერ შექმნილი თეორიების დადებითად შეფასებას გულისხმობდა თეთრკანიანი ქალების მხრიდან მაშინ, როდესაც ამ უკანასნკელების მიერ ფერადკანიანი ქალების კრიტიკული ნააზრევი და თეორიები არასათანადოდ შეფასებული და ხშირ შემთხვევაში იგნორირებულიც იყო. 

ფერდკანიან/შავკანიან ქალთა და მარგინალიზებულ თეთრკანიან ქალთა ( მაგ:ლესბოსელები, რადიკალები) ნაშრომები ( განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ნაშრომები შესრულებული იყო იმგვარად, რომ მას ვრცელი სამიზნე აუდიტორია ჰყავდა ) ხშირად უარყოფილი იყო ფართ აკადემიური წრეების მხრიდან. მიუხედავად იმისა, რომ მოცემული ტიპის ნაშრომები ხშირად მიღებული იყო იმ მეცნიერებების მიერაც კი, ვისაც მკაცრი, შემზღუდავი სტანდარტები ჰქონდათ დაწესებული, ნაშრომების იდენტიფიცირება თეორიებად მაინც არ ხდებოდა. კინგი თავის ესეში ხაზს უსვამს, რომ თეორია ჰპოვებს სხვადასხვა გამოყენებას განსხვავებულ ადგილას. აშკარაა, რომ თეორიის მრავალმხრივი გამოყენება აკადემიურ სივრცეებში ინტელექტუალური კლასის იერარქიულობის მიზეზია, რომლისთვის ჭეშმარიტად თეორიული ნაშრომი მხოლოდ ის ნაშრომია, რომელიც უკდურესად აბასტრაქტული,რთული წასაკითხი და რთულად გასაგები მიმართებების შემცველია. ლიტერატურის კრიტიკოსი მერი ჩაილდესი აცხადებს, რომ ძალზედ ირონიულია, როდესაც თეორიული ნაშრომი, რომლიც გააზრების შესაძლებლობაც ადამიანთა მხოლოდ მცირე ჯგუფს აქვს მიჩნეულია როგორც კრიტიკული ნააზრევის სანიმუშო წარმომადგენლად, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, სამეცნიერო წრეებში ფართო აღიარებას ჰპოვებს როგორც „თეორია“ . განსაკუთრებით საინტერესოა ამ მოსაზრების მიმართება ფემინისტურ თეორიებთან. მარტივია ისეთი სივრცეების წარმოადგენდა ( აკადემიური სივრცის მიღმა_ სადაც მსგავსი თეორია არამხოლოდ გამოუყენებლად იქნება მიჩნეული, არამედ პოლიტიკურად არაპროგრესულად და ნარცისულადაც იქნება შერაცხული. ყოველივე ეს აღრმავებს უფსკრულს თეორიასა და პრაქტიკას შორის, რითიც მხოლოდ ხელს უწყობს კლასობრივი ელიტიზმის შენარჩუნებას. თეორია, რომელიც არ არის გაზიარებული ყოველდღიურ საუბრებში და არ არის გასაგები საზოგადოების თითოეული წევრისათვის ვერასოდეს შეასრულებს თავის ფუნქციას გაანათლოს საზოგადოება.

წარმოიდგინეთ, თუ როგორ შეიცვალა ფემინისტური მოძრაობები, როდესაც სტუდენტებმა (უმეტესწილად ქალებმა) გააცნობიერეს, რომ ის ცოდნები, რომლებსაც ისინი უნივერსიტეტში ღებულობდნენ, ის ფემინისტური თეორიები, რომლებსაც მათ ასწავლიდნენ მათთვის არავითარი ღირებულების მატარებელი არ იყო, უპირველესყოვლისა იმიტომ, რომ კავშირი ამ თეორიებსა და რეალურ პრაქტიკას შორის ფაქტობრივად არ ა რსებობდა. როგორც ფემინისტმა აქტივისტებმა, შეგვიძლია ვკითხოთ საკუთარ თავს, რა სარგებელი მოაქვს იმ ფემინსტურ თეორიას, რომელიც მხოლოდ ვნებს იმ ქალთა ფაქიზ ფსიქიკას, რომლებიც პატრიარქალური უღელის გადაგდებას ცდილობენ. ცხადია, რომ მსგავს ფემინისტურ თეორიებს მხოლოდ ერთადერთი ფუნქციის შესრულება შეუძლიათ პირნათლად – ქალთა ნაშრომებისა და კვლევების ლეგიტიმაცია მმართველი პატრიარქატის თვალში. თუმცა ნუ დავივიწყებთ, რომ ამას მხოლოდ დამღუპველი შედეგი მოაქვს ფემინისტური მოძრაობებისთვის. შესაძლოა, სწორედ ასეთი თეორიების არსებობა გვიშლის ხელს ვისაუბროთ თეორიასა და პრაქტიკას შორის არსებულ უფსკრულზე, მისი მიზანია გააჩუმოს, მკაცრი ცენზურის ქვეშ გაატაროს და ღირებულებებისგან დაცალოს განსხვავეებულ ფემინისტთა ხმები, რომლებსაც უბრალოდ არ შეუძლიათ რეალობის იგნორირება. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ მოცემული ტიპის თეორია ძირითადად დომინირების ინსტრუმენტად გამოიყენება, სავსებით შესაძლებელია რომ ის შეიცავდეს მნიშვნელოვან იდეებს, აზრებსა და ხედვებს, რომელთა გამოყენებას ალტერნატიული გზითაა შესაძლებელი „განსაკურნებლად“ ან გასათავისუფლებლად. მიუხედავად ამისა, დაუშვებელია იმ საფრთხეების იგნორირება, რომლის წინაშეც დღესდღეობით დგას ფემინისტური ბრძოლა – ბრძოლა იმ თეორიისთვის, რომელიც შესაძლებელს ხდის ფემინისტურ პრაქტიკის განხორციელებას.

ფემინისტურ წრეებში, ჰეგემონურ ფემინისტურ თეორიებს ქალები არასათანადოდ მკაცრი კრიტიკით უპასუხეს, რამაც საბოლოოდ თეორიასა და პრაქტიკას შორის ცრუ დიქოტომიის ფორმირებამდე მიგვიყვანა. შესაბამისად ისინი შეეკვრნენ მათ, ვის წინააღმდეგაც იბრძოდნენ. ცრუ დაშვებების იმგვარი ინტერნალიზებით, რომ თეორა არ წარმოადგენს სოციალურ პრაქტიკას, ისინი მხოლოდ უწყობენ ხელს პოტენციურად დამთრგუნველი იერარქიის ფორმირებას ფემინისტური წრეების შიგნით , სადაც ნებისმიერი ქმედება თეორიაზე მნიშვნელოვნად აღიქმება. ცოტა ხნის წინ შავკანიან ქალთა ფემინისტურ შეკრებაზე მივედი, სადაც იმაზე ვიმსჯელეთ, უნდა მიემართებოდეს თუ არა ფემინისტური კრიტიკა ისეთ შავკანიან ლიდერებს, როგორიცაა მარტინ ლუთერ კინგი და მალკოლმ იქსი. მთელმა დისკუსიამ დაახლოებით 2 საათი გასტანა.. დასასრულს, შავკანიამა ქალმა, რომელიც მთელ დისკუსიის განმავლობაში ჩუმად იყო, თქვა, რომ ის სრულიადაც არ იყო დაინტერესებული მთელი ამ თეორიითა და რიტორიკით და რომ მთელი დისკუსიის განმავლობაში ის მეტწილად დაინტერესებული იყო კონკრეტული მოქმედებით, რომელსაც დამღლელი თეორიული დისკუსიების სანავლოად მოელოდა. მისმა პასუხმა არ განმაცვიფრა, ეს ჩემთვის ძალზედ ნაცნობი რეაქციაა. შესაძლოა ის ჩემგან განსხვავებულ სამყაროში ცხოვრობს. სამყაროში, სადაც მე ვცხროვრობ, შავკანიანთ ქალ მოაზროვნეთა შეკრებები და დისკუსიები რასობრივ, გენდერის, კლასობრივ და სექსუალობასთან დკავშირებულ საკითხებზე დიდი იშვიათობაა. მივხვდი, რომ ისეთ კრიტიკულ დიალოგში აღმოვჩნდით ჩართულები, რომელიც ხაგრძლივი დროის განმავლობაში იყო ტაბუირებული. შესაბამისად, ჩემი პერსპექტივიდან, ახალი გზის მშენებლობას ვიწყებდით, სადაც ერთობლივად ვქმნიდით ფემინისტურ თეორიას.

 შავკანიანთა წრეებში ხშირად ვაწყდებოდი ინტელექტუალთა მარგინალიზების შემთხვევს, თუმცა დუმილს ვამჯობინებდი. ჩემი დუმილი ნიშნავდა რომ ცრუ წარმოდგენის გავრცელების თანამზრახველი ვხდებოდი, რომლის თანახმადაც რევოლუციურ ფემინისტურ ბრძოლაში ჩართვა თეორიის გარეშე იყო შესაძლებელი. ხშირად იმდენად დიდ სიამოვნებას მანიჭებს შავკანიან ინტელექტუალთა წრეებთან კავშირი, რომ არ მსურს მათგან განრიყვა რის გამოც ხშირად კონფოლიქტის თავიდან ასარიდებლად დუმილს ვარჩევ. ვშიშობ, რომ ჩემს ხისტ პოზიციას თეორიის მნიშვნელოვნებასთან დაკავშირებით უბრალო თავის გამოდებად ჩამითვლიან, ამიტომ ვარჩევ სრულიადაც არაფერი ვთქვა.შეკრებაზე, როგორც ზემოთ ავღნიშნე, გაიჟღერა რეპლიკამ, რომ მთელი ჩვენი დისკუსია უბრალოდ დროის ფლანგვა იყო. ამ მოსაზრების საწინააღმდეგოდ, მე ღრმად ვიყავი და ვარ დარწმუნებული იმაში, რომ ჩვენი ,ყოველგვარ ცენზურას მოკლებული კოლექტიური მსჯელობა გენდერულ და  რასობრივ საკითხებზე პრაქტიკული ქმედების საპირწონეა. მრავალი შავკანიანი კვლავაც დგას იმ  პრობლემათა წინაშე ( დაბალი თვითშეფასება, მწვავე ნიჰილიზმი და უიმედობა), რომლებიც ანადგურებენ ჩვენს ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ კეთილდღეობას, სწორედ ამიტომ, რევოლუციური ბრძოლა ახალ თეორიებს საჭიროებს, რეალობის ტრანსფორმირება და წინააღმდეგობის ბრძოლაში ერთობლივი ჩაბმა შეუძლებელი და ყოველგვარ აზრს მოკლებული იქნება ინტელექტუალური შრომისა თუ თეორიების ფორმირების გარეშე. 

შეკრებაზე, რომელზეც ვისაუბრე, კიდევ ერთ გარემოებაზე მოვახერხე დაკვირვება. მიუხედავად იმისა, რომ მამაკაცი შავკანიანი ლიდერები დისკუსიის განმავლობაში ხშირად აკრიტიკებდნენ არსებულ ვითარებას, შავკანიან ქალები მაინც უარყოფდნენ ჩვენს უფლებას ჩავბმულიყავით ოპოზიციურ პოლიტიკურ დიალოგში. რატომ ფიქრობდნენ შავკანიანი ქალები, რომ მათ ერთმანეთის კონტროლი სჭირდებოდათ, ან რატომ ართმევდნენ ერთმანეთს იმ სივრცეს, სადაც თეორიების შექმნა შეგვეძლო? რატომ არ შეგვეძლო უბრალოდ სიხარული გამოგვეხატა იმ შავკანიანი მამაკაცის გამო, რომელმაც გაბედა და ხმა აიმაღლე არსბული წესრიგის წინააღმდეგ? როგორც კულტურის მკლვევარი და კრიტიკოსი კობენა მერსერი ამბობს, „ ყველაფერი, რაც შავკანიანობას უკავშირდება კომპლექსური და მრავალგანზომილებიანია, შავკანიანი ადამიანები შესაძლოა მარტივად ღმოჩნდნენ ჩართული რეაქციულ და ანტი-დემორკატიულ ძალებში“. ჩვენს მიერ ( შავკანიანი მოაზროვნეების) თეორიების უსარგებლოდ გამოცხადება ანტი-ინტელექტუალიზმის წახალისებაა და არაფრით არ განსხვავდება ელიტური აკადემიური წრეების წარმომადგენელი მეცნიერების მცდელობისგან შეზღუდონ თავისუფალი წვდომა თეორიის შექმნის პროცესზე, ორივე ქმედება თანაბრად უქმნის საფრთხეს შავკანიანთა გათავისუფლებისკენ მიმართულ ბრძოლას.

თეორიასა და პრაქტიკას შორის უფსკრuლის შექმნით ან იმ იდეის მხარდაჭერით, რომ მსგავსი უფსკრული არსებობს, ჩვენ ვუარყოფთ გამათავისუფლებელი განათლების კრიტიკულ მნიშვნელობას ჩვენივე ექსპლუატაციისა და რეპრესიის აღმოფხვრაში.

ცოტა ხნის წინ ანტი-ინტელექტუალიზმის თანმსდევმა საფრთხეებმა თავი შემახსენეს, როდესაც შავკანიან ქალებთან ერთად რადიო გადაცემაზე მიმიწვიეს შერაზადეს წიგნთან დაკავშირებით( Ali’s The Black Man’s Guide to Understanding the Black Woman) გამრთულ დისკუსიაში მონაწილეობის მისაღებად.  დისკუსიის მსვლელობისას მრავალი მონაწილე გამოხატავდა თავის შეუფარავ სიძულვილს თეორიებისა და ზოგადად სამეცნიერო ნაშრომების მიმართ. ერთ-ერთმა შავკანიანმა ქალი განსაკუთრებით ხისტი იყო თავის განცხადებებში, ამბობდა რომ თეორია სრულიადაც არ გვჭირდება. ალის წიგნს, მიუხედავად იმისა, რომ სასაუბრო ენაზეა დაწერილი, გაკრვეული თეორიული საფუძველი გააჩნია. პატრიარქატის თეორიაში ( სექსისტური მრწამსი იმის შესახებ, რომ მამაკაცთა დომინანტობა ქალებზე ბუნებრივია) მიზოგინია შავკანიან მამაკაცთა ერთადერთ პასუხს წარმოადგენს ქალთა თვით-რეალიზების ნებისმიერ მცდელობაზე. მრავალი შავკანიანი ნაციონალისტი დიდი ენთუზიაზმით იყენებს თეორიას იარაღად თეთრკანიანთა აღმატებულების წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლაში, თუმცა იგივე ენთუზიაზმით არ ეკიდება თეორიას მაშინ, როდესაც საქმე გენდერისა და სექსიზმის საკითხებს შეეხება. დისკუსია ალის წიგნის შესახებ იმის ნათელ ილუსტრაციას წარმოადგენს, თუ რა საფრთხეს უქმნის თეორიის სიძულვილი და მიუღებლობა კოლექტიურ ბრძოლას ჩაგვრისა და ექსპლუატაციის წინააღმდეგ.

რევოლუციური ფემინისტური მოძრაობებისთვის, შავკანიანთა გათავისუფლებისკენ მიმართული ბრძოლებისთვის და ზოგადად, გამათავისუფლებელი აქტივიზმისთვის თეორია განუყოფელ პრაქტიკას უნდა წარმოადგენდეს. ფემინისტური თეორიის  კონსერვატული და ამავდროულად რეაციული ძალების კრიტიკა არასაკმარისია. აქტიურად უნდა ვიმუშავოთ ფემინისტური თეორიის შექმნაზე, რომელიც ხელს შეუწყობს განახლებულ ფემინისტურ მოძრაობებს გააძლიეროს ფემინისტური წინააღმდეგობა სექსიზმისა და სექსუალური ჩაგვრისადმი. 

ფემინისტურ თეორიაში ჩემი ნაშრომების რეფლექსიიდან გამომდინარე, მე მივიჩნევ, რომ ნაშრობის თეორიული განხილვა არის ყველაზე ღირებული მაშინ, როდესაც მკითხველს რთავს კრიტიკულ რეფლექსიასა და ფემინიზმს პრაქტიკაში. ჩემთვის თეორია წარმოიშობა რაიმე კონკრეტულიდან, ჩემი მცდელობებიდან გავხადო ყოველდღიური ცხოვრების გამოცდილება უფრო ღირებული, კრიტიკულად ჩავერიო ჩემსა და სხვების ცხოვრებაში. ჩემი აზრით სწორედ ეს არის ის, რაც ფემინიზმის ტრანსფორმაციას შესაძლებელს ხდის. პირადი გამოცდილება არის ფემინისტური თეორიის შექმნისთვის ნაყოფიერი მიწა, რადგან სწორედ ის წარმოადგენს ჩვენი თეორიის შექმნის საფუძველს. ამ საკითხის გადაჭრაზე მუშაობის განმავლობაში (განათლების საჭიროება, ქალებისა და ბავშვების მიმართ ძალადობის აღმოფხვრა, ქალების ჯანმრთელობის და რეპროდუქციის უფლება, სექსუალური თავისუფლება და ა.შ) ჩვენ ვერთვებით თეორიის შექმნის  კრიტიკულ პროცესში.

ჩემს ცხოვრებაში ამჟამად არსებული ნეგატიური  შეფასებები ჩემს აკადემიურ საქმიანობასთან მიმართებით ბევრად უმნიშვნელოა იმ უამრავ გადაჭარბებულად პოზიტიურ შეფასებებთან შედარებით, რომელსაც ვღებულობ. ახლახანს მივიღე უამრავი წერილი პატიმრობაში მყოფი შავკანიანი მამაკაცისგან, რომელმაც წაიკითხა ჩემი ნაშრომები , რის შემდეგაც გადაწყვიტა ჩემთვის გაეიზიარებინა, რომ სექსისზმის გამოვლინებების შესწავლით იყო დაკავებული. ერთ-ერთ წერილში ავტორმა იტრაბახა, რომ მან გამოიყენა ჩემი სახელი, როგორც „”household word around that prison.” ეს ადამიანები საუბრობენ მარტოობის კრიტიკულ გამოხატულებაზე, განიხლავენ არსებულ ფემინისტურ კვლევებს იმისათვის, რომ გაიაზრონ  პატრიარქატის გამოვლინებები, როგორც  მათი იდენტობების შემქნელი მთავარი სტიმულები. 

გამომდინარე იქიდან, რომ ჩემი ნაშრომების კრიტიკა  უმეტესწილად აკადემიურია, გიზიარებთ  უკანასკნელ ისტორიას არა სატრაბახოდ, არანედ იმ ფაქტის დასადასტურებლად, რომ ყველა ჩვენი ფემინისტური თეორია, რომელიც მიმართულია ტრანსფორმაციულ შედეგებზე, განხილული უნდა იყოს მრავალფეროვანი აუდიტორიის მიერ.

უკანასკნელ ხანებში ხშირად ავღნიშნავ, თუ რაოდენ  იღბლიან პიროვნებად ვგრძნობ თავს, რომ ჩემი ნაშრომები  იმ ფემინისტურ თეორიებს შორისაა, რომლებიც კატალიზატორის როლს თამაშობენ სოციალური ტრანსფორმაციების პროცესში. ჩემი ნაშრომები არაერთხელ გამხდარან საყოველთაო სიძულვილის საგანი, რაც, როგორც წესი , დიდ სასოწარკვეთილებას აღძრავდა ჩემში. ვფიქრობ, რომ ამგვარი სასოწარკვეთილება უგრძვნია ყველა შავკანიან ქალს, რომელსაც რასისტულ თემატიკაზე შექმნილ ოპოზიციური და წინააღმდეგობრივი ხასიათის ნაშრომები შეუქმნიათ. 

თუ ჩვენ არ ვუარყოფთ ჩვენს რწმენებს, რომ ფემინისტური აზროვნება გაზიარებული უნდა იყოს ყველასთან საუბრით, წერით და თეორიების შექმნით, ამით მხოლოდ ხელს შევუწყობთ ფემინისტური მოძრაობების წარმატებას. გასულ თვეს ვიყავი სამხრეთში ერთ-ერთ რესტორანში, რომლის მფლობელიც შავკანიანი მამაკაცი იყო, რამდენიმე საათი გავატარე სხადასხვა კლასობრივი მდგომარეობის მქონე შავკანიან მამაკაცებთან და ქალებთან დისკუსიაში რასობრივ, გენდერულ და კლასობრივ საკითხებზე. ზოგიერთ ჩვენგანს ჰქონდა კოლეჯის განათლება, ზოგიერთს-არა. ჩვენ გვქონდა გაცხარებული დისკუსია აბორტის თემის შესახებ-უნდა ჰქონოდა, თუ არა შავკანიან ქალს არჩევანის გაკეთების საშუალება. რამდენიმე აფროცენტრული შავკანიანი მამაკაცი ამტკიცებდა, რომ კაცს უნდა ჰქონდეს იმდენივე არჩევანი, რამდენიც ქალს. ერთ-ერთი შავკანიანი ფემინისტი ქალი, რომელიც იყო ქალების კლინიკის დირექტორი ხატოვნად და დამაჯერებლად საუბრობდა ქალის უფლებაზე-თავად გააკეთოს არჩევანი.  

ერთ-ერთი ცხარე ფემინისტური დისკუსიის განმავლობაში ერთ-ერთი შავკანიანი ქალი, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში იკავებდა თავს საკუთარი პოზიციის გახმოვანებისგან მომიახლოვდა, ხელები მჭიდროდ ჩამჭიდა და მადლობა გადამიხადა გამართული მსჯელობისთვის. მან მითხრა, რომ დისკუსიამ ხმა შესძინა მის გრძნობებსა და აზრებს, რომლებსაც ის ხაგრძლივი დროის განმალობაში მალავდა.

მეც მსურს მადლიერება გამოვხატო იმ მრავალი ქალისა და მამაკაცის წინაშე, რომლებაც ბედავენ შექმნან თეორია ტკივილისა და ბრძოლის ადგილიდან, მათ წინაშე, ვინც გამბედაობით აღსავსე გვიჩვენებს თავის იარებს, რათა ჩვენ ვისწავლოთ მათ გამოცდილებიდან და თავად დავადგეთ ახალი თეორიების შექმნის გზას. მათი შრომა გვათავისუფლებს და ამავე დროს გვაძლევს ძალას ჩავერთოთ უფრო აქტიურ, ინკლუზიურ ფემინისტურ ბრძოლაში. ფემინისტური რევოლუცია ჯერ კიდევ წინაა და ის ჩვენ ერთობლივად უნდა მოვახდინოთ. მადლიერი ვარ,რომ ჩვენ ყველა ერთად ვეძებთ შესაძლო გზებს ჩვენი მიზნის განსახორციელებლად. ძიების პროცესი იმ დროში გვაბრუნებს, როდესაც ქალი ან ბავშვი, რომელსაც თავი სრულიად მარტოსული ეგონა, იწყებდა ფემინისტურ აჯანყებას, გამბედავად უწოდებდა საკუთარ პრაქტიკას ფემინისტურს და იწყებდა თეორიის ფორმულირებას საკუთარ ცხოვრებისეულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით.

წარმოიდგინეთ  ქალი ან ბავშვი, რომელიც სექსიზმითა და სექსისტური ჩაგვრით გამოწვეული ტკივილით იტანჯება და ცდილობს თავიდან მოიცილოს ეს ტკივილი. მადლიერი ვარ, რომ ვარ ფემინისტური თეორიის შექმნის მოწმე –  ფემინისტური პრაქტიკის, რევოლუციური ფემინისტური მოძრაობის, რომელსაც პირდაპირ შეუძლია საუბარი ამ ბავშვებისა და ქალების ტკივილზე და შესთავაზოს მათ განმკურნებელი თეორია. არავინ არის ჩვენს შორის ისეთი, ვისაც არ უგრძვნია სექსიზმითა და სექსისტური ჩაგვრით გამოწვეული ტკივილი.

თეორიის შექმნა ჩვენთვის გამოწვევას წარმოადგენს, სწორედ მასშია ხსნის იმედი და რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ის გვაძლევს შესაძლებლობას არამხოლოდ საკუთარი სახელი დავარქვათ ჩვენს ტკივილს, არამედ განვკურნოთ იგი. თეორიის შექმნით ფემინისტური მოძრაობები შეძლებენ ფართო მასებზე დამყარებული ფემინისტური წინააღმდეგობის ბრძოლების წარმართვას და არ იარსებებს არავითარი უფსკრული თეორია და ფემინისტურ პრაქტიკას შორის. 


თარგმანი მოამზადა ნინო ზარანდიამ.